§       اولین بار در شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی از کلات نام برده شده است. در داستان"فرود پسر سیاوش"بارها به کلات و چرم اشاره شده است:

   «کیخسرو پسر سیاوش بود و سیاوش را کیخسرو بود از فرنگیس دختر افراسیاب و فرود از جریره دختر یا خواهر پیران ویسه. فرود مهتر بود از کیخسرو»

§   «کیخسرو برای خونخواهی پدرش سیاوش لشکری را به سپهسالاری توس به ترکستان بسیج می کند و چون فرود برادر کیخسرو و مادر وی جریره در کلات بوده اندبه توس یادآور می شود که از کلات و چرم عبور نکند و از رویارویی با فرود بپرهیزد اما توس اندرز کیخسرو را از یاد برده به سوی کلات حرکت کرده و در چرم اردو می زند. از آن طرف فرود به صلاحدید مادرش جریره ، خود را اولی به خونخواهی دانسته از توس و لشکریانش می خواهد که هفته ای را در کلات به آسایش بنشینند و سپس به سرداری او – فرود – راه ترکستان را در پیش گیرند اما توس نمی پذیرد که : "گر او شهریار است من خود کیم؟" و به هر حال بین فرستادگان فرود و توس برخوردهایی به وقوع می پیوندد که نخست «زراسب» و «ریو» پسر و داماد توس کشته می شوند و آن گاه که فرود از نبرد با بیژن هزیمت کنان به کلات پناه می برد سپاه توس کلات را محاصره می کنند و کار بر فرود تنگ می شود. یاران فرود همگی کشته می شوند و دست آخر فرود خود مجروح به دژ برمی گردد و در دامن جریره جان می سپارد. جریره نیز با خنجری در کنار جسد فرزندش دست به خودکشی می زند. لیکن پیش از این اقدام گنجها را به آتش می کشد و شکم اسبان را می درد تا به دست دشمن نیفتد و قلعه به دست توس می افتد. سپهسالار توس بفرمود تا دخمه ای شاهوار بر ستیغ کوه ساختند و زراسب و فرود و ریو را در آن جا به خاک سپارند و آن گاه پس از سه روز اقامت در چرم به کاسه رود عزیمت می کند.»

در       در شاهنامه چنین به کلات اشاره شده است:

گذر بر کلات ایچ گونه مکن                                    کزآن ره روی خام گردد سخن

کنون در کلات است و با مادر است                           جهاندار با فر و با لشکر است

ز یکسو بیابان بی آب و نم                                       کلات از دگر سوی و راه چَرَم

همان به که سوی کلات و چرم                                  برانیم و منزل کنیم از مَیَم

چپ و راست آباد و آب روان                                   بیابان چه جوئیم و رنج روان

بگفت و بفرمود تا بگذرند                                        به سوی کلات و چرم ره برند

به سوی کلات اندرآمد ز راه                                     گرفته همه راه و بیره سپاه

ز راه کلاتست آهنگشان                                          ندانم کجا اوفتد جنگشان

مشو گفتم او را به راه چرم                                       مزن بر کلات و سپد کوه دم

که آنجا فرود است و با مادراست                               گوی کی نژادست و گندآورست