باستانشناسان در حاشیه قرارگرفتند.چرا که قبل از انقلاب تشکیلات "میراث فرهنگی"(باستان شناسی،موزه ها،حفاظت آثار باستانی)بدست باستان شناسان پایه ریزی و اداره می شد و خود ما باستان شناسان برای رسیدگی به امور ساختمانی و تعمیرات بناهای تاریخی تعدادی از مهندسین معماری و عمران را به کمک گرفتیم و استخدام کردیم.

نگارنده هم بخاطر دارد که در دهه 60 و دوران تحصیل باستان شناسی گزارش پروژه هائی مثل جابجائی کلیسای  زر زر(zor zor) آذربایجان،مرمت مسجد جامع اصفهان و... که با مدیریت و نظارت باستان شناسان انجام شده بود، در بعضی واحد های درسی تدریس می شد.

     بهرحال سازمان میراث فرهنگی با حضور و مدیریت مهندسان تا دولت نهم ادامه حیات داد.در دولت نهم و دهم که نگارنده خود ادعای لزوم اداره مملکت بدست مهندسان را همچون بسیاری از مدعیات دیگر آن دولت ها بگوش خود شنید!، هم مهندسان آمدند و هر کار خواستند با سازمان کردند و رفتند.مهندس اسفندیار رحیم مشاعی(مهندس مکانیک)،مهندس حمید بقائی(مهندس انفورماتیک)،مهندس علویان صدر(مهندس شهرساز)سرآمد این مهندسان بودند!.

   اگرچه در گذشته هم شادروان مهندس کازرونی،مهندس ابوذری،مهندس بهشتی و سرانجام مهندس مرعشی هم با رویکرد "مهندسی کردن" میراث فرهنگی در راس این سازمان قرار گرفته بودند ولی حداکثر انحراف آنها از مدار اصلی، برخی رفتارها،تصمیم گیری ها وانتصابات و رویکرد های سیاسی و غیرمیراثی آنها بود.اما در این دوره (دولت های نهم و دهم) عملا" سازمان میراث فرهنگی متلاشی گردید!.خودرائی و تصمیم گیری ها و دستورات یکجانبه بقائی در طول 7-6 سال بعنوان قائم مقام و سپس رئیس سازمان، انتصابات غیرتخصصی و استفاده از افراد باند و گروه و خودی های دولت،کشف مهره ای بنام علویان صدر و واگذاری بی سابقه مسئولیتی سنگین و کاملا" تخصصی به مشارالیه،نصب (عموما")افراد بی کفایت به مدیریت استان ها،بی توجهی به قوانین میراث فرهنگی ویا عدم کفایت دفاع از آنها ، اجرای دورکاری در سازمان، انتقال معاونت میراث فرهنگی و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به شیراز و معاونت صنایع دستی به اصفهان و برگرداندن همه آنها در سال آخر دولت مجددا" به تهران!،تغییر مکرر معاون گردشگری کشور با 8 معاون! و بی ثباتی در این حوزه بویژه در اواخر دولت دهم (ملکزاده›4 سال، فاضلی›2هفته!،موسوی› 8 ماه،عامری› سرپرست شهرداری کوهسار نظرآباد7 ماه،یزدانی›4 ماه،دهقانان›7ماه ، سجادی›حدود1ماه و سرانجام جهانیان› از اواخر سال90 که اوج بی تدبیری،سوء مدیریت و بلاتکلیفی معاونت گردشگری بود!) و ...حتی اقدامات دولت نهم و زمان معاونت ملکزاده چون: ویزای الکترونیک، کارت اعتباری ارزی برای گردشگران خارجی،سفرکارت ملی،تقویم رویدادهای گردشگری،هفته گردشگری استانها و .... نیز عمری بیش از همان دولت نداشت!.این طرح ها در پایان دولت دهم و ریاست خود ملکزاده هم بدلیل متلاشی شدن بدنه کارشناسی معاونت گردشگری و حضور مدیران بی ربط!(که بقول یکی از مدیران ارشد سابق بعضا" 48 ساعت هم تجربه مدیریت در یک شهرستان هم نداشتند!) قابلیت احیاء پیدا نکرد...،نمونه هائی از مصادیق آفت ها وآسیب های سازمان در دولت های نهم و دهم بود.در مجموع کم تجربگی،علم و تخصص ستیزی و خودرائی مدیران در این دوره موجب شد بسیاری تنها پست هائی گرفتند و در مقابل چیزی از عظمت و غنای فرهنگی و علمی این سازمان یاد نگرفتند و البته میراثی شوم از خود برجای گذاشتند.

   خوب بخاطر دارم که در همایشی در اواخر دهه 70 مهندس بهشتی(معمار)چهره سرشناس مدیریت سینمائی کشور)پس از چند سال مدیریت این سازمان میراث فرهنگی بصراحت اقرار نمود: تازه متوجه شدم که مدیریت در این سازمان نیاز به تخصص و سابقه دارد و ما در این خصوص مسبوق به سابقه نبودم!

بهر روی با روی کار آمدن دولت دکتر حسن روحانی یکبار دیگر این سازمان فرهنگی-اقتصادی، سازمانی که قرار بود و بی شک می تواند درآمدش جایگزین درآمدسرشار نفت شده و ناجی اقتصاد وابسته نفتی ما شود، دستخوش تغییر و تحولاتی گسترده خواهد شد اما امید و انتظار این است که این تغییر و تحولات بسود فرهنگ و اقتصاد ایران باشد و بهدف ذاتی و غائی خود نائل گردد.

     کشور باید خود را مهیای یک میهمانی بزرگ،میهمانی فرهنگی! که میزبانش دست اندرکاران بخش گردشگری و میراث فرهنگی خواهند بود،نماید.میهمانی پرسودی که یکایک میزبانان را در اقصی نقاط کشور بهره مند خواهد کرد با این تفاوت که این بار رشد و تحول و توسعه اقتصادی و فرهنگی از پائین به بالا خواهد بود یعنی از دور دست ترین نقاط!و آنها هستند که خبر اشتغال و رونق کارشان را به تهران خواهند داد.

    نکته اینکه "سود" و منفعت تنها در داخل ایران حاصل  نخواهد شد بلکه گردشگران ضمن تعریف میهمان نوازی ایرانیان معرف و مبلغ خوبی برای فرهنگ و تمدن و حرمت و شایستگی میزبان خود و حرمت و جایگاه واقعی ایران و ایرانی خواهند بود .

      برای تحقق موفقیت دولت آینده ،مجلس تدبیر و تمهید"وزارت میراث فرهنگی و گردشگری" را اندیشیده و امید که بزودی به تصویب نهائی برد."وزارت میراث فرهنگی و گردشگری" با هر رویکردی بی شک مانع از سوء استفاده "میهمانان ناخوانده" و یا مدیرانی غیرفرهنگی و منفنت طلب در هر استان و شهری خواهد بود.از دیگر سو برنامه وزارت خانه هرسال ریز به ریز به رویت و ارزیابی و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی دولت و نیز جمع نمایندگان مجلس خواهد رسید و می باید مقام عالی آن در پایان هر سال کاری گزارش عملکرد ارائه داده و پاسخگوی عملکردش باشد.

      تنها انتظار از رئیس جمهور منتخب این است :1- همچنان که خود مدعی شایسته سالاری و تخصص است،وزیری و رئیس این نهاد نهایت دقت را بخرج دهد و از انتصاب افراد غیرفرهنگی ، بی تجربه و ناآشنا به ساختار و ماموریت سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری بشدت پرهیز نماید.و دوم اینکه بهر ترتیب ممکن از قابلیت ها و ظرفیت های فرهنگی و اقتصادی این سازمان آگاهی یابد و بدون برنامه دقیق و  توجیه و اخذ تعهد نسبت به سهم درآمدزائی و اثربخشی فرهنگی لگام این سازمان را دست احدالناسی ندهد!.

     بخصوص که امروز تحت فشار تحریم و محدودیت های همه جانبه بین المللی و خاصه محدودیت های فروش نفت است و یکی از بهترین فرصت های ناشی از این بحران،تکیه به درآمد های گردشگری و برنامه ریزی برای جذب ارزهای چندهزارتومانی از اقصی نقاط جهان است بویژه ثروت های بادآورده اروپا و امریکا و چین و خاور دور که سالهاست جیب هایشان آکنده از پول 2/3 جمعیت فقیر جهان سومی است که زرق و برق ناشی از  پول های بادآورده چشم واقع بین شان را کم سو کرده و همچنان روز بروز با حرص ابلهانه ئی همچون بردگان "اهرام ثلاثه" کهن با خرید و واردات اجناس و امتعه بنجل چینی و روسی و دست چندم کره ای و یا با خوش گذرانی و لحظاتی فراموش کردن دردهای داخلی و درونی و با تن به آب سواحل دوبی،آنتالیا، اندونزی،تایلند و ... سپردن،به انباشت و ثروت اندوزی هرچه بیشتر ابرقدرت ها کمک کنند.زنهاراز این غفلت ها،زنهار!